گالوانیزه به روشی گفته میشود که در آن قطعهای از فولاد را در مخزنی از روی مذاب قرار میدهند تا لایهای حفاظتی روی سطح آن ایجاد شود. این روش از 150 سال پیش تابحال بهعنوان رایجترین روش مقاومت دربرابر خوردگی مورداستقبال بازار آهن وفولاد قرار گرفته است. این پوشش حفاظتی که در اثر واکنش اکسیژن و دی اکسید کربن ایجاد میشود خواص بسیار ارزندهای دارد که از مهمترین آنها میتوان به ضد زنگ بودن و مقاومت در برابر شزایط محیطی خورنده یا دارای رطوبت اشاره کرد. این مشکل بهویژه در محیطهای مرطوب و صنعتی به شدت نمایان میشود و میتواند هزینههای بالایی برای تعمیر و نگهداری به همراه داشته باشد. در این میان، یکی از راهکارهای موثر برای مقابله با این مشکل، استفاده از فرآیند گالوانیزاسیون است.
در صنایع فلزی، یکی از رایجترین روشها برای افزایش دوام آهن و فولاد، استفاده از پوشش محافظ گالوانیزه است که از محصولات دربرابر خوردگی و زنگزدگی، محافظت میکند. در فرآیند گالوانیزاسیون، سطح فلز با لایهای از روی (Zn) پوشانده میشود تا از تماس مستقیم آن با رطوبت، هوا و عوامل خورنده جلوگیری شود. پوشش گالوانیزه مانند یک سد محافظ عمل کرده و در افزایش طول عمر قطعات فلزی در شرایط محیطی نامساعد، نقش حیاتی ایفا میکند.
انواع گالوانیزه:
همانطور که اشاره شد، فولادها و آهنها از جمله عناصری هستند که به راحتی دچار زنگزدگی و خوردگی میشوند؛ ازاینرو، صنعتگران روشها و راهکارهای مختلفی را برای جلوگیری از بروز این مشکلات به کار میبرند که یکی از این روشها، گالوانیزه است؛ که از زنگ زدگی آهن و فولاد و خوردگی محافظت کرده و دوام و استحکام آن را بالا میبرد. همانطور که در بالا اشاره کردیم، برای اینکه یک ورقه فولادی را با استفاده از فلز روی پوشش داد، روشهای مختلفی وجود دارند که به «روشهای گالوانیزاسیون» معروف هستند. به طور کلی، این فرآیند به دو صورت گالوانیزه گرم یا سرد انجام میشود. البته دو روش دیگر به نام «پیش گالوانیزه» و «الکتروگالوانیزه» هم به منظور انجام این کار مورد استفاده قرار میگیرند. بنابراین به طور کلی، 4 روش برای این فرآیند مورد استفاده قرار میگیرند، که در ادامه به صورت مختصر به هر کدام اشاره میکنیم:
- گالوانیزه گرم
فرآیند گالوانیزه گرم یکی از انواع این روش است که جهت ساخت بسیاری از محصولات فلزی مورد استفاده قرار میگیرد. در این فرآیند، قطعه فولادی در فلز روی غوطهور میشود؛ دمای روی در داخل وان نیز حدود 449 درجه سانتیگراد است. بهطورکلی، از مراحل گالوانیزه گرم میتوان به پاکسازی آلودگیهای موجود در سطح فلز، پاکسازی مواد پاککننده در مرحله قبل، پاکسازی لایههای اکسیدشده آهن با محلول اسیدی، پوششدهی فولاد با روی (غوطهور کردن فولاد در وان روی)، بیرون آوردن فولاد از وان و خشک کردن آن اشاره کرد. این روش بر پایه عملیات حرارتی اتجام شده و شامل فرو کردن ورق فولادی در استخر مذاب روی است.
- پیش گالوانیزه
پیش گالوانیزاسیون شامل نورد ورق فولادی از طریق فرآیندی مشابه فرآیند گالوانیزه گرم است و از استخر روی (Zinc) مذاب و مایع عبور داده میشود. سپس برای سرد شدن مقطع موردنظر، آهن گالوانیزه را از جایی در حال خود آویزان میکنند تا زمانی که کاملا خشک شود.
- الکتروگالوانیزه
این فرآیند شامل کاهش الکترولیکی یون روی (Zinc) با بار مثبت به فلز روی است. سپس بر ماده دارای بار مثبت رسوب میکند. این روش نیز برای رول ورق فلزی اعمال میشود.
- گالوانیزه سرد
برخلاف روش غوطهوری که در تولید گالوانیزه گرم استفاده میشود، این روش نیاز به دمای بالایی نداشته و به همین جهت، مقاومت نوع گرم را ندارد. این فرآیند، بر پایه الکترولیت انجام شده و در آن، فلز روی مانند یک رنگ تمامی سطح فولاد را میپوشاند. میزان پوشش و غلظت استفاده از فلز روی در این روش نسبت به گالوانیزه گرم کمتر بوده و در نتیجه، از مقاومت پایینتری در برابر عوامل محیطی برخوردار است. استفاده از این نوع پوشش، به دلیل شکل زیبا و درخشانی که دارد، برای عملیاتی که ظاهر کار مهم است، یک گزینه عالی به شمار میرود. در آن از روی غنی شده با غلظت حداقل 92 درصد استفاده میشود. برای پوششدهی قطعات بهوسیله گالوانیزه سرد ابزارهایی همچون قلممو، اسپری یا پیستوله را به کار میگیرند و سطح فلز را با روی غنی شده پوششدهی میکنند.
منبع : آهن آنلاین
دیدگاه خود را بنویسید